zon

Leuk weetje: de zon heeft een doorsnee van 1,4 miljoen kilometer. Onze aarde past er wel 1.300.000 keer in. Onvoorstelbaar veel groter dan ons planeetje dus. De zon is ontstaan uit samentrekkend (ruimte)materiaal in een grote wolk van gas en stof. Het samengedrukte materiaal is door de jaren heen (lees miljarden jaren) geleidelijk opgewarmd en uiteindelijk zo heet geworden dat er een temperatuur werd bereikt van 10 miljoen graden C. De energie die daarbij vrijkomt is de straling die wij kunnen voelen. Zelfs al bevindt de zon zich 28.000 lichtjaren van het centrum van de Melkweg. Omdat de zon lichtenergie produceert kunnen wij dat waarnemen als licht. Dat licht doet er acht minuten over om ons te bereiken. Wanneer wij de zon onder zien gaan is hij aan de andere kant van de wereld al acht minuten bezig om op te komen. Grappig toch?

De zon
We genieten er deze dagen weer volop van. De eerste stralen van de lentezon lonken en iedereen wil naar buiten. De tuin in, het bos in, naar het strand of lekker op een terras. De meesten van ons laten nu de huid verwarmen door de eerste warme stralen. En daar wilde ik het dan ook eens over hebben. Het lekker laten stralen van de zon op je huid. Hoe verstandig is dat nu eigenlijk?

Ja, er zitten allerlei voordelen aan de zon. We worden er blij van, de wereld lijkt een beetje lichter en we voelen ons meer en meer ontspannen. De verwachtingen van een nieuwe zomer dienen zich aan, we worden weer een beetje mens na de donkerdere winterperiode en krijgen weer zin om dingen aan te pakken. De zon laat de planten groeien en de bloemen bloeien. Onze wereld krijgt een vrolijk en kleurrijk behangetje. We komen weer naar buiten, ontmoeten elkaar weer en hebben over het algemeen meer zin in het leven. De zon maakt dat dieren tevoorschijn of terugkomen en er weer babydiertjes te zien zijn. Kortom, alles krijgt weer licht, energie en glans.

Vitamine D
Daarnaast maakt, onder invloed van de zonnestralen, ons lijf vitamine D aan. Een vitamine dat we niet zelf kunnen maken en wat we ook niet zo makkelijk via voeding binnenkrijgen. Die vitamine D maakt onder andere dat we een goed humeur en voldoende energie hebben. Daarmee is verklaard waarom we blij worden van de zon, ons lijf heeft de zon nodig en de wereld ziet er een beetje vrolijker uit.

UV-straling
Maar dan onze huid. Ook al maken we juist via die huid vitamine D aan, verder is de zon eigenlijk best gevaarlijk voor je huid. De zon zendt verschillende soorten straling naar de aarde. Twee daarvan, UVA en UVB kunnen door de ozonlaag heen en bereiken onze huid. UVA dringt tot diep in onze cellen door en richt daar schade aan. Schade die onder andere huidveroudering tot gevolg heeft. UVB zorgt voor een bruin kleurtje op onze huid, maar kan de huid ook verbranden. Kan ook schadelijk zijn dus. Beide vormen van straling kunnen huidkanker tot gevolg hebben. Dat is niet alleen ontsierend, maar kan zelfs fataal zijn. Best een heftig effect van iets waar we juist zo blij van worden. Kun je daar ook iets aan doen? Natuurlijk! Beschermen is het advies. Dat kan op verschillende manieren.

Factor 15 en factor 30
Sowieso is het verstandig om wanneer de zon het krachtigst is, uit de zon te blijven. Kies er voor om tussen 12.00 en 15.00 niet direct in de zon te gaan zitten. De uren in de ochtend en de late middag is de zon minder sterk en kan dus ook minder schade aanrichten. Daarnaast is het natuurlijk van belang de huid goed te beschermen met behulp van een zonnefactor. Het advies van huidartsen is om bij dagelijkse activiteiten minstens factor 15 te smeren en op vakantie, of wanneer je uitgebreider in de zon gaat, factor 30 te gebruiken. Over het algemeen geldt dat factor 30 zowel voor kinderen als volwassenen een goede factor is. Mits voldoende, tijdig en met de juiste regelmaat aangebracht. Het advies is om iedere twee uur opnieuw te smeren. Bij een lagere factor zelfs vaker. Ook is het verstandig om, wanneer je bijvoorbeeld een verfrissende duik hebt genomen, ook gelijk weer te smeren. En vergeet niet dat je ook in de schaduw wel degelijk kunt verbranden. Ook dan is het advies: smeren.

Ruim smeren
Voldoende betekent: de gehele huid goed bedekken. Houd een borrelglaasje vol voor het hele lijf als richtlijn aan. En tijdig houdt in dat je het beste een half uur voordat je de zon in gaat kunt beginnen met smeren.
Er wordt wel gezegd dat wanneer de huid al een beetje gekleurd is de bescherming minder belangrijk wordt. Deels is dat waar. Het bruin worden van de huid is een beschermingsmechanisme van de cellen. Onder invloed van de straling maken de cellen melanine aan. De melanine beschermt de celkern tegen de schade van de straling. Melanine is donker en daarmee kleurt de huid donker. Dus ja, een gebruinde huid is beter beschermd, maar de kleur ontstaat vanwege schade. Ook bij een gebruinde huid is het dus beter om je huid een handje te helpen door te smeren met een factor.

Natuurlijke zonnebeschermers
Het soort zonnebeschermer waar je mee smeert vinden wij natuurlijk ook van belang. Lees daarover meer in onze blog over natuurlijke zonnebescherming. Hierin worden een aantal zonnebeschermers nader beschreven. Kijk ook eens online of bij ons in de winkel voor meer informatie en een passend advies.

En vergeet niet – naast al het smeren en de geboden voorzichtigheid – te genieten van al het moois dat de zon ons brengt.