• Van der Pigge
  • Gierstraat 3
  • Haarlem
023 303 0720
  • Gratis bezorging vanaf € 35,-
  • Binnen 2 werkdagen bezorgd
  • Vakkundig advies

Midwinter

Door Mirjam Maas, 21 december 2016
Deel blog:

Kerst valt in de tijd van het jaar waarin op ons halfrond van de aarde de dagen het kortst zijn en de nachten het langst. Vorige week begon het met ‘wat is het donker, hè’ en sinds een aantal dagen heeft iedereen het over ‘de donkere dagen voor kerst’. Midwinter is bijna daar. De dag waarop de nacht het langst is valt dit jaar op 21 december. Vanaf dat moment komt de zon bij de noordpoolcirkel een aantal dagen niet boven de horizon uit en is het donker. De zon is op haar laagste punt. Op het zuidelijk halfrond van de aarde staat de zon dan op haar hoogste punt op de steenbokskeerkring. Waar wij de terugkomst van het licht vieren, wordt er in Zuid Amerika Inti Raymi gevierd. Het festival van de zonnegod.

Voor de kerstening werden deze donkere dagen rondom kerst langdurig gevierd. Dit heet Yule of Joel. De herkomst van dit woord is niet helemaal zeker. Het kan duiden op twee achtergronden. De ene mogelijke afkomst is van het Oud-Noorse woord hjól, dat betekent wiel. De andere mogelijke afkomst komt uit het Oud-Engels: géol. Dit woord is een voorganger van verschillende Europese woorden voor ‘geel’, bijvoorbeeld gelb (Duits), gul (Noors) en yellow (modern Engels). De verschillende manieren waarop Joel gevierd wordt in Noord-Europa kan met beide betekenissen worden verbonden.

In deze donkere dagen van Joel worden vuren langdurig aangehouden en werden (en worden) er op het noordelijk halfrond allerlei rituelen gedaan om het wiel van de tijd weer in beweging te brengen voor het volgende seizoen. Tijdens de donkere en koude dagen lijkt het net alsof de tijd stilstaat. Het vee staat op stal en er is (bijna) niets te oogsten. Sneeuw en kou (deze tradities zijn natuurlijk ontstaan in tijden van voor de opwarming van de aarde) zorgen voor een verstilling in het landschap. Zonder de terugkeer van de zon die zorgt voor warmte en licht is het leven niet mogelijk.

Feestmalen, offeringen, schieten, hoornblazen (in Twente wordt dit nog steeds veel gedaan) en natuurlijk grote vuren werden ingezet om het wiel vooruit te krijgen, opdat het licht weer terug zal komen. Daarnaast werden er ook groenblijvende bomen of takken in huis gehaald. Dit zijn hoopvolle tekenen van leven dat doorgaat in donkere tijden. Groenblijvende bomen en struiken staan voor eeuwig leven, omdat ze altijd groen blijven.

Het is niet gek dat toen deze Joelfeesten gekerstend werden dat men besloot de geboorte van Jezus te vieren. Jezus is in de christelijke traditie de brenger van het Evangelie, de brenger van licht. Tegenwoordig zijn veel traditionele Joelfeestrituelen nog steeds erg belangrijk in de kersttraditie. Zoals de versiering van de groenblijvende dennenboom met licht en de feestmalen met familie. Om de donkere dagen af te sluiten vieren we Oud en Nieuw met nog meer licht en herrie: vuurwerk!

Omdat het licht na deze donkere dagen toch weer terug lijkt te komen, moeten we ons voorbereiden op het licht dat weer gaat komen. Het is tijd om plannen te maken voor wanneer de zon, de warmte en het leven weer terugkomt op ons noordelijk halfrond. Goede voornemens voor het nieuwe jaar!

Wij van Van der Pigge wensen je fijne Joeldagen en een goed Nieuwjaar!

Deel blog:

replies are closed