• Van der Pigge
  • Gierstraat 3
  • Haarlem
023 303 0720
  • Gratis bezorging (NL) vanaf € 35,-
  • Binnen 2 werkdagen bezorgd
  • Vakkundig advies

Osteoporose, de stille epidemie

Door Pamela van Booren, 4 september 2019
Deel blog:

Waarom is osteoporose een stille epidemie? De meeste mensen merken er niks van als ze osteoporose hebben, totdat ze wat breken of er een wervel inzakt. Er zijn bepaalde factoren die leiden tot een verhoogd risico op osteoporose. Maar valt er nou ook iets aan te doen of valt het te voorkomen?

Hoe werkt nou eigenlijk de stofwisseling van het bot?

Bot is levend weefsel, anders dan je misschien zou verwachten. Immers, je skelet lijkt altijd even stevig en aanwezig als steunpilaar voor je lijf, intussen de organen in je bovenlichaam beschermend. Maar je botten worden continu opgebouwd en afgebroken. Er zijn zogenaamde osteoclasten die het oude botweefsel afbreken en osteoblasten die het nieuwe bot opbouwen. Je bijschildklier speelt een belangrijke rol in de botstofwisseling met de aanmaak van het parathyreoid hormoon voor de calciumoptimalisering. Ook je schildklier speelt een rol met de aanmaak van calcitonine.

Hypercalciëmie

Een te hoog calciumgehalte in het bloed (hypercalciëmie) kan leiden tot serieuze gezondheidsproblemen en in ernstige gevallen tot een coma of hartstilstand. Wanneer het calciumgehalte in het bloed te hoog wordt, scheidt de schildklier calcitonine af om het te verlagen. Hierdoor wordt o.a. het botafbraakproces in het skelet en de opname van calcium door de darmen afgeremd. Calcitonine is een kort- en snelwerkend hormoon en is de tegenhanger van het door de bijschildklieren geproduceerde parathyreoïdhormoon (PTH), ook wel parathormoon genoemd, dat juist het botafbraakproces en de opname van calcium door nieren en darmen stimuleert. Dit gebeurt onder invloed van allerlei factoren zoals leefstijl, voeding, beweging, medicatiegebruik en supplementen. Elke 10 jaar vernieuwt je skelet zich volledig.

Bij een ziekte als osteoporose wordt er meer bot afgebroken dan aangemaakt. Daarom is het belangrijk om te zorgen dat de verhouding tussen opbouw en afbraak in balans blijft.

 

osteoporose

4 stadia van osteoporose

 

Wat is de kans op osteoporose?

Er zijn momenteel meer dan 900.000 mensen met osteoporose in Nederland. Met een verwachte stijging naar 1.200.000 (2025). Van hen is ongeveer 2/3 vrouw en 1/3 man, 1 op de 3 vrouwen krijgt wereldwijd osteoporose en 1 op de 8 mannen. Meestal zijn dit vrouwen na de overgang en mannen ouder dan 50 die minder dan een jaar geleden een botbreuk hadden. Maar soms krijgen ook jongere mensen osteoporose. Vanaf je 35e breek je meer bot af dan je aanmaakt, dus op termijn wordt de kans op osteoporose steeds groter. Er zijn echter meerdere oorzaken die dit proces kunnen versnellen.

Mogelijke Oorzaken

  • erfelijkheid
  • te weinig lichaamsbeweging; als kind is het al belangrijk om voldoende te sporten, dit is een goede basis voor de botontwikkeling op latere leeftijd
  • de overgang bij vrouwen
  • een tekort aan calcium, vitamine D, magnesium en vele andere voedingsstoffen
  • gebruik van bepaalde geneesmiddelen zoals prednison en schildklierhormoonmedicatie, te veel laxeermiddelen, langdurig gebruik van maagzuurmiddelen, antibiotica, cytostatica, antistollingsmiddelen, antipsychotica, immunosuppressiva, cholesterolverlagers, plaspillen; het is dan zeer aan te raden om ter aanvulling supplementen te slikken
  • bepaalde aandoeningen zoals maag-, darm- of schildklieraandoeningen en diabetes
  • te weinig maagzuur
  • roken, dit zorgt voor een tekort aan vitamine C en D
  • te veel alcohol
  • stress; dit zorgt voor het versneld gebruik van magnesium dat nodig is voor de botten
  • een slechte darmflora; een goede darmflora gaat laaggradige ontstekingsreacties in het lichaam tegen

Dit laatste punt vraagt om iets meer uitleg: onze darmflora is ook belangrijk voor een goede botgezondheid. Het zorgt voor een goede verwerking van isoflavonen uit de voeding (dit is vooral voor vrouwen in en na de overgang belangrijk), maar onze darmflora bepaalt ook hoe onder andere calcium en magnesium uit de voeding worden opgenomen. De goede darmbacteriën zetten vitamine K1 uit groenten om in vitamine K2. Vitamine K2 wordt steeds beter onderzocht op het effect op een gezonde botdichtheid. Wil je meer weten over gezonde darmen? Lees dan het volgende artikel: Hoe krijg ik gezonde darmen?

Laaggradige ontstekingen

We hebben het al vaker in onze blogs gehad over de impact van laaggradige ontstekingen, oftewel micro-ontstekingen die niet zomaar terug te vinden zijn in bloeduitslagen. Als de darm niet in een goede conditie is en hyperpermeabel (te veel stofjes doorlaat, en dan met name te grote eiwitstructuren of foute bacteriën die niet in de bloedbaan thuishoren), zal je lichaam altijd in de afweer gaan bij stoffen die niet in het lichaam thuishoren. Het zal een immuunreactie oproepen om de te grote eiwitten onschadelijk te maken en dat kan leiden tot zeer diverse ontstekingsreacties in het lichaam.

osteoporose

Melk wel of niet?

Inmiddels begint het steeds duidelijker te worden dat melk drinken nauwelijks bijdraagt aan goede botten. Als je naar het goedje kijkt dan denk je ‘dit moet toch goed zijn, er zit calcium in’, maar helaas is dit calciumcarbonaat en dat is niet goed opneembaar. Er zit ook relatief veel fosfor in melk. Fosfor zorgt ervoor dat calcium niet goed wordt opgenomen. In mensenmoedermelk zit een andere calcium-fosfor-verhouding dan in koemelk omdat een kalf van een koe een veel snellere groei nodig heeft.

Wat kun je wel doen voor een goed botonderhoud?

Niemand wil uiteraard rustig afwachten tot je botten langzaam verbrokkelen, zo kan je doen wat binnen je macht ligt om je botten zo gezond mogelijk te houden.

Voeding

  • neem het hele jaar door vitamine D3
  • eet voldoende eiwitten
  • zorg dat je voldoende magnesium binnenkrijgt
  • zorg voor een goed zuur-base-evenwicht
  • zorg voor voldoende zwavelhoudende voedingsstoffen
  • nieuwe ster aan het firmament: vitamine K2
  • neem prebiotica
  • omega 3

We hebben over diverse stoffen hierboven al diverse artikelen geschreven, dus wil ik je vragen om deze goed na te lezen. Wat ik nog niet heb uitgelegd, is het belang van zwavelhoudende voedingsstoffen en vitamine K2.

Vitamine K2

Naar vitamine K2 is de laatste jaren veel onderzoek gedaan. Het is duidelijk geworden dat dit een andere functie heeft dan vitamine K1 dat vooral invloed heeft op de bloedstolling. Vitamine K2 blijkt voor allerlei andere processen belangrijk te zijn, waaronder het verbeteren van de stevigheid en elasticiteit van de botten. Het heeft onder andere invloed op de osteocalcineaanmaak (osteocalcine is een belangrijk eiwit dat gebruikt wordt voor de bothuishouding) en de vorming van collageen.

Collageen zorgt voor elasticiteit waardoor een bot veerkracht bezit en minder breekbaar is. Daarnaast heeft collageen invloed op ontstekingsremming. Dit is belangrijk omdat het daardoor de botafbraak (door de osteoclasten) tegengaat. Vitamine K2 lijkt ook positief te werken op het tegengaan van aderverkalking en bepaalde vormen van kanker. Doseringen hiervoor liggen tussen de 45 mcg-360 mg.

Bij ernstige osteoporose worden hoge doseringen ingezet. Het is veilig in gebruik, maar bij gebruik van bepaalde soorten bloedverdunners moet je wel oppassen met vitamine K2 of je moet deze vitamine vermijden. Vitamine K2 wordt aangemaakt in de dikke darm, maar bij een matige tot slechte darmflora ontstaat hier dus al een probleem. Vaak wordt er dan te weinig vitamine K2 aangemaakt.

Negatieve voedingsmiddelen

  • een teveel aan dierlijke eiwitten werkt verzurend waardoor je veel calcium verliest; eet bij je dagelijkse inname van dierlijke eiwitten groente om de zuren te neutraliseren; groentes werken basisch omdat ze rijk zijn aan mineralen
  • een teveel aan granen (meer dan 100 gram per dag) werkt verzurend waardoor je te veel calciumuitscheiding krijgt
  • te veel koffie werkt verzurend (te veel calciumuitscheiding)
  • alcohol werkt verzurend, een glas per dag is al te veel
  • fosfaatrijk voedsel: wat is dat? vleeswaren, frisdranken, conserveringsmiddelen, blikgroenten, kant-en-klaar maaltijden/sauzen, melkpoeder en smeerkaas
  • suikers roven mineralen die dan niet meer gebruikt kunnen worden voor de botopbouw
  • te veel oxaalzuur werkt verzurend
  • cola rooft mineralen zoals calcium en magnesium
  • te weinig water drinken, water drinken is essentieel voor een goed transport van voedingsstoffen
  • te veel geraffineerde producten
  • te veel soja, bij een paar glazen sojamelk per dag of een paar keer per week een sojavleesvervanger, zit je wel aan je taks; dit geldt zeker voor kinderen, mannen en zwangeren. Lijnzaad bevat vezels voor een goede darmwerking én heeft hele goede eigenschappen met omega 3 in de vorm van alfalinoleenzuur, wat onder andere een positieve invloed heeft op het hart en de vaten. Overmatig gebruik van lijnzaad (bevat ook veel fyto-oestrogenen) is overigens niet goed: elke dag lijnzaad in een hoge dosering van meer dan 30 gram is niet wenselijk.
  • fluoride in tandpasta’s en een fluoridebehandeling bij de tandarts, fluor lost het collageen in ons lichaam op en gaat de mineralisatie van onze botten tegen; magnesium neutraliseert fluor

Positieve voedingsmiddelen

  • calciumrijke producten zoals groene groenten, koolsoorten, noten, zaden en peulvruchten
  • magnesiumrijke groenten als groene groenten, koolsoorten, noten, zaden, peulvruchtenen volle granen (zilvervliesrijst, gierst, quinoa)
  • met mate dierlijke en zeker plantaardige eiwitten: 50% van je botten wordt gevormd uit eiwitten (belangrijk blijft om hierbij wel voldoende fruit en groenten te eten)
  • vette vis zoals makreel, tonijn, wilde zalm en sardientjes
  • koudgeperste biologische vetten uit plantaardige oliën, noten en zaden (pasta’s)
  • vitamine-K2-rijke voeding: natto (in Nederland alleen bij oriëntaalse winkels), zuurkool, harde kazen, yoghurt en kwark; zoals ik al zei is zuivel als calciumbron niet al te goed, maar van alle zuivelbronnen zijn dit wel deze gezondste
  • fyto-oestrogeenrijke voeding: lijnzaad (met mate), sesamzaad, noten, peulvruchten, sojaproducten, bonen, rode klaver, alfalfa, druiven, uien, appels, groene thee en broccoli (voor soja geldt dus wel dat een goede darmbacteriehuishouding essentieel is; gebruik het liefste de gefermenteerde producten: gefermenteeerde tempeh en misosoep, en dan liefst niet GMO)
  • water; we drinken te weinig, en water is heel belangrijk om voedingsstoffen op de juiste plek te krijgen
  • zwavelhoudende voedingsstoffen zoals knoflook, ui, ei en avocado; de zwavel in deze voeding zorgt ook voor gezonde botten
  • ook gedroogde pruimen, pastinaken, noten, kokos en dadels hebben een toegevoegde waarde, zij zijn rijk aan het mineraal borium dat volgens onderzoeken botverlies kan tegengaan
  • silicium wordt soms vergeten voor sterke botten, dit helpt om calcium in te kunnen bouwen; het zit onder andere in brandnetel, haver, heermoes, champignons en gerst
  • drink lekker thee van geelwortel, groene thee, gember, heermoes en brandnetel

Wat kun je verder nog doen?

Blijf in beweging! Om osteoporose te voorkomen is het erg belangrijk om elke dag minimaal een half uur te bewegen. Lekker wandelen, sporten, touwtje springen, trampoline springen, leef je uit binnen je beperkingen. Sporten en bewegen stimuleert de doorbloeding en de aan- en afvoer van stoffen. Bewegen is echt noodzakelijk voor je gezondheid: Zitten is het nieuwe roken

Daarbij is trek- en duwkracht op de botten heel goed voor hun stofwisseling. Vooral fitness en lopen schijnen erg gezond te zijn vanwege de verhoogde druk op de botten.

Beperk overgewicht, buikvet verergert over het algemeen ontstekingsreacties die mogelijk ten grondslag liggen aan ontstekingsreacties in het lichaam waardoor het evenwicht in de bothuishouding ook verstoord kan raken. Daarnaast is uit recent onderzoek gebleken dat een instabiele bloedsuikerspiegel botklachten kan verergeren, zo zie je dat bij mensen die diabetes hebben, de botten makkelijker breken.

Uiteraard zijn er allerlei medicijnen op de markt die helpen om osteoporose te bestrijden. Raadpleeg daarvoor je specialist. Nadeel van deze medicatie kan zijn dat het buiten diverse bijwerkingen de botten vooral harder maakt en niet zozeer sterker, waarom? Omdat de veerkracht minder wordt door het verloren gaan van het natuurlijk evenwicht.

Andere ziektes die met een verstoorde botaanmaak te maken

Ziekte van Paget, osteomyelitis, artrose, SCCH, SAPHO, reumatoïde artritis en de ziekte van Bechterew. Bij deze aandoeningen is wellicht een andere aanpak nodig, omdat hier aan de verstoorde botaanmaak andere oorzaken ten grondslag liggen. Dus bovenstaand advies is voor deze ziektes niet altijd van toepassing.

Wil je met een ernstige aandoening graag een goede therapeut raadplegen? Kijk dan in ons therapeutennetwerk.

Ik hoop je hiermee geïnspireerd te hebben om voor gezonde voeding te gaan, rijk aan calcium, magnesium en alle andere mineralen die je nodig hebt.

Heb je vragen over het met natuurlijke middelen ondersteunen van je gezondheid? Vraag ons advies! Loop gerust onze winkel binnen, bel ons op of stuur een mail. We helpen je graag.

Deel blog:

4 reacties

  1. Mary schreef:

    Wat een goed en interessant en vooral duidelijke uitleg!
    Chapeau!!!

  2. Nelleke schreef:

    Dank voor de informatie, goed en duidelijk, fijn 👍

Reactie plaatsen