• Van der Pigge
  • Gierstraat 3
  • Haarlem
023 303 0720
  • Gratis bezorging vanaf € 50,-
  • Binnen 2 werkdagen bezorgd
  • Vakkundig advies

Op je tandvlees lopen, vitamine B12-tekort?

Door Pien Rothuizen, 1 december 2018
Deel blog:

Dit is een essentiële stof en een wateroplosbare vitamine, die we niet zelf kunnen aanmaken en daarom moeten opeten. En als je dan kijkt waar in onze voeding deze vitamine voorkomt dan kom je uit op dierlijke producten. Vitamine B12 vind je in producten zoals vlees, vis, schelpdieren, gevogelte, zuivel en eieren.

Opvallend is dat tekorten best op grote schaal voorkomen en dan hebben we het over schattingen rond de 10%. Bij ouderen is dit percentage zelfs meer dan 20%.

De 3 belangrijkste redenen die een tekort aan vitamine B12 kunnen veroorzaken

  • medicijngebruik, zoals o.a. maagzuurremmers (zoals omeprazol, nexium) en diabetesmedicatie (metformine)
  • vegetarisme en veganisme
  • erfelijk verstoorde opname door een genmutatie

Als je deze groepen bij elkaar optelt hebben we het over een grote groep mensen met een verhoogd risico. Eén van de redenen waarom de tekorten niet altijd uit bloedonderzoeken tevoorschijn komt is dat we referentiewaarden aanhouden. Binnen de referentiewaarden zijn deze groepen met een lage B12-waarde ook opgenomen. Zo komt het vaak voor dat de interpretatie van de bloedwaarde onjuist als  ‘oké’  wordt bestempeld. Mijn advies is om altijd de labwaarde op te vragen.

Functies vitamine B12

Vitamine B12 hebben we nodig voor processen om te herstellen, de aanmaak van rode bloedcellen, de DNA-synthese, maar ook een goede prikkelverwerking van zenuwcellen en de hersenfunctie. Het werkingsgebied is dus breed en daardoor kunnen de klachten vanwege een tekort aan vitamine B12 ook heel divers en invloedrijk zijn.

Zenuwstelsel

Op het gebied van het zenuwstelsel kunnen klachten voorkomen als pijn, tintelingen of een doof gevoel. Maar ook mentale vermoeidheid, geheugen- en concentratieproblemen.

Stemming en nachtrust

Vitamine B12 speelt een rol bij de neurotransmitters dopamine en serotonine. Als we daar te weinig van hebben kan dat invloed hebben op onze stemming en acties, ons in beweging komen, onze ‘(e-)motion’. Als de aanmaak van serotonine verminderd is kan dat tevens invloed hebben op onze nachtrust. Want hoe zit het ook alweer, uit serotonine maken we bij het donker worden melatonine, ons slaaphormoon.

Bloedarmoede

Een tekort aan vitamine B12 kan voor bloedarmoede zorgen, omdat vitamine B12 betrokken is bij de aanmaak van rode bloedcellen.

Verstoorde aanmaak sneldelende cellen

Belangrijke sneldelende cellen zitten in het beenmerg (bloedcellen) en in de slijmvliezen van de darmwand, maagwand, tong, slokdarm, enzovoort. Te weinig vitamine B12 kan er voor zorgen dat je darm minder goed herstelt. Die slijmvliezen zitten ook in je mond, waardoor je gevoeliger kan zijn voor aften of een brandende sensatie hebt in je tong.

Homocysteïne

Homocysteïne is een stof die ontstaat bij de stofwisseling van eiwitten. Een hoog homocysteïnegehalte heeft een relatie met de ontwikkeling van alzheimer, maar ook van hart- en vaatziekten. En jawel, vitamine B12 heeft een gunstige invloed op het homocysteïnegehalte in het bloed.

Deze lijst kan nog een stuk langer. Wat ik wil aangeven is dat je alert mag zijn als je binnen bepaalde risicogroepen valt. De kans is natuurlijk groot dat we ons herkennen in een of enkele van de klachten. Laat je informeren of onderzoeken. Anyway, die tekorten komen vaak voor en zijn frustrerend voor veel lichaamsprocessen.

Vroeggurr

Ik weet nog van bekenden die injecties met vitamine B12 kregen, dat leek de enige manier om de verstoorde opname te voorkomen. Het was nodig om bijvoorbeeld maandelijks naar de arts te gaan, weliswaar op je tandvlees er naar toe, want je was al bek af. Na zo’n injectie kwam je springend de praktijk uit.

Hink-stap-sprong terugkomend op meest voorkomende oorzaak van een vitamine B12-tekort: een verstoorde opname in het maag-darmkanaal. Vitamine B12 wordt in het laatste deel van de dunne darm (ileum) opgenomen. Het probleem wordt al eerder in de maag veroorzaakt. Je hebt maagzuur en pepsine (een eiwitsplitsend enzym) nodig om vitamine B12 vrij te maken uit eiwitten. Voor dit proces wordt vitamine B12 gekoppeld aan de stof ‘intrinsieke factor’. De Intrinsieke factor is op haar beurt een bestanddeel van maagsap en wordt geproduceerd door het maagslijmvlies. Door medicijngebruik of beschadiging van het maagslijmvlies, ontstaat er op den duur een vitamine B12-tekort, omdat het lichaam geen maagzuur, pepsine en/of intrinsieke factor kan aanmaken. Voilà.

Actieve opname

We weten nu van de actieve opname, een cascade aan reacties voor het al of niet slagen ervan.  Die opname gebeurt in de darm via specifieke receptoren. Deze receptoren binden alleen vitamine B12 als dat eerst is gebonden aan intrinsieke factor.

Passieve opname

Maar nu blijkt er door diffusie ook een passieve opname van vitamine B12 plaats te vinden. Dus zonder enige bemoeienis van al die factoren  en zonder arbeid te verrichten. De opname is wel laag, gemiddeld wordt 1% van oraal toegediend vitamine B12 opgenomen via diffusie. Maar die diffusie geeft ruimte om toch met een hoge dosering vitamine B12 voldoende op te nemen. In vergelijking met de injecties is er dan geen sprake van “op je tandvlees lopen” vlak voor een injectie, omdat je een constante waarde behoudt.

Het is veilig om hoge doseringen vitamine B12 te gebruiken

Het is grappig om te zien dat bijvoorbeeld 240000 keer de aanbevolen dagelijkse hoeveelheid (ADH) is toegestaan. Dat heeft alles te maken met de passieve opname die beperkt is en als bij mij de opname oké is heeft het geen nadelige gevolgen.

Maffioso

Vitamine B12 is lid van de vitamine-B-familie. Er zijn in deze familie allerlei processen, verbondjes, waarin ze elkaar nodig hebben, een echte clan. Het zijn de ‘maffiosi’ onder de vitaminen. Zo moet je in deze familie ook echt rekening houden met vitamine B11 (foliumzuur). Er kunnen verschillende klachten lijken op een te geringe hoeveelheid vitamine B12, maar dan blijkt het een gebrek aan vitamine B11 (foliumzuur). Dit is een héle korte verklaring waarom in supplementen beide vitaminen voorkomen. Een verklaring waarmee je niet helemaal weg komt, kort door de bocht, in deze familie hebben ze allemaal een snor….

Actieve vormen

Vroeggurr had je alleen maar B12 in de vorm van cynanocobalamine, dit is een vorm die niet natuurlijk is. Deze vorm moet je met behulp van enzymen omzetten in een actieve bruikbare vorm. Tegenwoordig zijn de actieve vormen beschikbaar, methylcobalamine en adenosylcobalamine.

Methylcobalamine speelt een rol bij de aanmaak van onder andere DNA, myeline en verscheidene neurotransmitters. Daarnaast helpt het bij de afbraak van homocysteïne zoals eerder benoemd in relatie tot hart- en bloedvaten en de hersenstofwisseling.

Adenosylcobalamine is werkzaam in de mitochondriën, onze energiefabriekjes. Het speelt een rol de stofwisseling van vetzuren, cholesterol en eiwitten. Daarnaast speelt het een rol bij onze energie en de aanmaak van de rode bloedcellen.

Ik ben vanavond laat opgebleven om dit blog af te schrijven, aan energie geen gebrek… Hoewel, pfff, ik bij het ontbijt toch een zuigtabletje met B 12 neem om je in de morgen weer energiek en sprankelend te helpen.

Deel blog:

Reactie plaatsen