• Van der Pigge
  • Gierstraat 3
  • Haarlem
023 303 0720
  • Gratis bezorging vanaf € 50,-
  • Binnen 2 werkdagen bezorgd
  • Vakkundig advies

Artisjok

Door Sophie van Rijn, 30 november 2018
Deel blog:

Afgelopen weken stond bij ons in de winkel de Meno Forbia in de aandacht, de kruidentinctuur die een gunstige toepassing heeft op de algemene ontspanning en de lever en die uitermate geschikt is voor vrouwen in de overgang en om beter te kunnen slapen.
Een van de ingrediënten om dat resultaat te bereiken is artisjok. Een prachtige eetbare plant met een medicinale werking waarvan je je waarschijnlijk niet bewust bent wanneer je deze vrolijke groente op het menu zet. Voor ons een goede reden om juist dit ingrediënt eens nader toe te lichten.

Een delicate distel

De meeste van ons kennen de artisjok als een delicatesse uit Frankrijk, een mooie plant waarvan we over het algemeen alleen het hart eten. Sommigen wagen zich ook aan het ingewikkelder proces van het eten van het vruchtvlees van de blaadjes, maar na een kleine rondvraag in mijn omgeving blijkt dat de meesten artisjok kennen als artisjokhartjes uit blik voor op de pizza. En dat is toch jammer van zo’n smaakvolle én heilzame plant! De artisjok komt oorspronkelijk uit Afrika, een distel genaamd Kardoen. Sinds de 15e eeuw hebben wij de artisjok ook in Europa (na mutaties en kruisingen) zoals we die nu nog kennen. Deze plant kom je dan ook niet in het wild tegen. Hij wordt voornamelijk in Frankrijk geteeld en gegeten.

Voor de spijsvertering en de liefde

Toch waren de oude Grieken en Romeinen ook al bekend met de invloed op de spijsvertering van deze mooie plant. Pikant detail is dat de artisjok in die tijd ook ingezet werd als afrodisicum. De plant werden krachten toegedicht die het libido konden vergroten. In de 16e eeuw was het zelfs zo dat het gebruik van artisjok door vrouwen zeer werd afgeraden. Men achtte het risico op dames met een (te) hoog libido te groot.

De artisjok in de fytotherapie

Naast dat de artisjok een zeer smaakvolle groente is, bezit deze plant dus ook stoffen die de we graag inzetten bij het ondersteunen van een gezonde leefstijl. Zo is de artisjok rijk aan stoffen die de spijsvertering helpen en de nieren en de lever ondersteunen en beschermen. Daar waar in de keuken het hart en het vruchtvlees worden gebruikt, gebruiken we in de fytotherapie het blad. Het blad bevat de stof cynarine, de stof die de artisjok zijn specifieke smaak geeft. Het is tevens de stof waar het ons in de fytotherapie om gaat. Cynarine is een stof die zowel de productie als de afbraak van gal door de lever bevordert. Ook heeft cynarine een licht vochtafdrijvende werking en ondersteunt daarmee de nieren en de ontgifting. Verder bevat het blad van de artisjok stoffen, zoals (onder andere silymarine) die de levercellen beschermen en regenereren. Een mooie plant om in te zetten bij bijvoorbeeld spijsverterings- of slaapproblemen dus.

Supergezond én gezellig om te eten

Verder is de artisjok rijk aan vitaminen, mineralen, antioxidanten en vezels. Veel vezels. Meer dan bijvoorbeeld een pruim.
Alle reden om de de artisjok iets vaker op het menu te zetten, vinden wij. Van mei tot december is de artisjok in het seizoen en kun je hem dus volop vers verkrijgen. Misschien leuk voor bij het kerstmaal? Bij mij thuis vinden we artisjok eten het leukst wanneer we de hele artisjok koken en lekker samen oppeuzelen. Zo draagt de artisjok niet alleen bij aan de spijsvertering, maar zorgt hij tevens voor een mindfull eetmoment en lang en gezellig tafelen. Daarom hierbij een recept voor het bereiden én opeten van de hele artisjok.

1. Snijd de steel van de artisjok af, zo dicht mogelijk bij de bloem.
2. Verwijder eventueel wat hardere bladen aan de onderkant.
3. Dan de artisjok koken of stomen:

Koken

Gebruik ruim water met wat zout en een paar eetlepels citroensap of azijn tegen het verkleuren. Reken voor hele artisjokken op een kooktijd van 20-60 minuten. De kooktijd is zo ruim genomen omdat het van soort tot soort bijzonder veel kan verschillen. Om te controleren of de groente gaar is probeer je voorzichtig of je er een zacht geworden blaadje af kunt plukken. Gaat dat gemakkelijk? Dan is de artisjok gaar en klaar om uit de pan te halen.

Twee belangrijke tips bij het koken

Artisjok drijft vaak. Als je een goede garing wilt is het belangrijk om hier rekening mee te houden. Zorg dat de artisjok door iets wordt ondergehouden. Een diep bord op de pan zetten of een vergiet in de pan op de artisjok plaatsen is een handige manier om ervoor te zorgen dat ze onder water blijven tijdens het koken.

Let op bij het afgieten. Na het koken kan er behoorlijk veel heet water in de artisjok achterblijven. Zet de groente daarom altijd even ondersteboven om uit te lekken.

Stomen

Dit is een mooie manier om smaak en voedingsstoffen te behouden. Het nadeel is wel dat verkleuring moeilijker te voorkomen is. Smeer daarom de artisjok voor het stomen eerst goed aan alle kanten in met een halve citroen. Stoom dan de artisjok in 40-60 minuten gaar. Tip: om verkleuren tegen te gaan kun je naast het vooraf insmeren met citroen daarna ook elke ca. 10 minuten wat sap over de artisjok sprenkelen.

Blaadjes en een dressing

Nu is de artisjok klaar om opgegeten te worden. Bij mij thuis doen we dat met een dressing van balsamicoazijn, olijfolie, peper en zout. Maar je kunt hier naar eigen smaak een lekkere dip voor maken natuurlijk. Je gebruikt de dressing om de onderkanten van de afgescheurde blaadjes in te dopen. Je neemt vervolgens het in de dressing gedoopte uiteinde tussen je tanden en trekt zo het vruchtvlees uit het blad. De allerkleinste en dunne blaadjes bevatten geen vruchtvlees en kun je beter niet eten. Je kunt ze verwijderen en komt dan uit bij het hart. Daar zitten dan nog wel een soort haartjes. Die kun je verwijderen en dan ook nog het hart opeten.

Het is even een klusje, voor een snelle maaltijd leent het zich niet. Maar wanneer je tijd hebt, voor zowel de bereiding als het eten zelf, is het echt de moeite waard.

Deel blog:

Reactie plaatsen