buikpijn

Indigestie. Moeilijk woord voor je-spijsvertering-is-van-de-rel-want-je-hebt-gerommeld-met-je-eetpatroon. Buikpijn, winderigheid, oprispingen, een vol gevoel, misselijkheid, boeren, onrustig slapen en vaak wakker worden, beetje hoofdpijn, beetje zwaar en sloom gevoel, remsporen en andere ongeregeldheden in je toilet, dat werk. Niet echt prettig, maar hoe krijg je je spijsvertering weer op de rit?

Je spijsvertering: de ultieme samenwerking
Je spijsvertering bestaat uit een lange geschakelde keten van organen – je maag, lever, galblaas, pancreas en darmen – die allemaal hun eigen deel van het spijsverteringsproces voor hun rekening nemen. Je maag verteert de eiwitten, de lever en gal splitsen de vetten, etcetera. Op het laatst, in je darmen, is je broodje pindakaas verworden tot de kleinste elementaire deeltjes waar dat broodje uit bestond, en kunnen de basale voedingsstoffen worden opgenomen in je bloed. Je lichaam gebruikt deze voedingsstoffen vervolgens om je eigen lichaamscellen van op te bouwen. Zo word je wat je eet.

Een gezonde spijsvertering is als een goed brandend vuur
Je spijsvertering is een warmteproces. Zo zeggen we dat in de natuurgeneeskunde. Dat betekent: je spijsverteringsorganen produceren allerlei sappen (maagsap, pancreassap, gal) en enzymen die je voedsel in kleine stukjes knippen, dus verteren, transformeren. Vandaar de analogie met vuur en warmte. Het spijsverteringsproces kost je lichaam energie.
In de TCM (Traditional Chinsese Medicine) wordt de spijsvertering uitgebeeld als een brandend vuur en ook in de Ayurveda wordt dit warmteproces beschreven. Hoe beter en warmer het vuur, hoe zuiverder en vollediger het spijsverteringsproces verloopt.

Beide tradities beschrijven ook hoe onvoldoende spijsverteringswarmte ervoor zorgt dat voedsel onvoldoende wordt verteerd, waardoor er afvalstoffen ontstaan die je lichaam vervuilen en verstoppen. In de Ayurveda worden deze afvalstoffen ‘ama’ genoemd, de traditionele Europese Natuurgeneeskunde noemt het ‘slakken’. Afvalstoffen belasten je hele lichaam en dit is (heel, heel kort door de bocht) dan ook de reden dat spijsverteringsproblemen gelinkt zijn aan klachten van andere organen en orgaanstelsels, zoals eczeem, gewrichtsklachten, chronische ontstekingen, noem maar op. Zorgdragen voor een gezonde spijsvertering is dus in brede zin van groot belang voor je gezondheid.

Je spijsvertering is het ultieme orkest
Wanneer er één spijsverteringsorgaan overbelast raakt of om een andere reden niet goed functioneert, proberen de andere spijsverteringsorganen in de keten dat op te vangen door harder te gaan werken. Op den duur ontstaan er daardoor echter meestal verstoringen in de hele spijsvertering. Vuistregel: problemen hoger in het spijsverteringskanaal geven op den duur problemen lager in het spijsverteringskanaal en omgekeerd.

Een goed voorbeeld daarvan zie je veel bij mensen die maagzuurremmers gebruiken (omeprazol, pantoprazol, ranitidine, rennies, etcetera): de maag wordt door de maagzuurremmers minder zuur. Maar, je hebt je maagzuur juist hard nodig om eiwitten uit je voeding te splitsen. Als je maag niet zuur genoeg is, worden de eiwitten niet goed genoeg verteerd. De onvoldoende verteerde voedselresten komen in je darm terecht, die daardoor veel harder moet werken dan normaal om je voedsel tóch voldoende verteerd te krijgen. Dat kan de darm op den duur niet aan, waardoor er gistings- en rottingsprocessen ontstaan. Hierdoor ontstaan er darmklachten zoals diarree, obstipatie, stinkende windjes, en andere ongemakkelijkheden. De ironie is, dat je darmen hierdoor trager gaan werken, waardoor de spijsvertering vertraagt, waardoor de maagontlediging vertraagt, waardoor je last kunt krijgen van oprispingen en brandend maagzuur, waar je die medicijnen in de eerste plaats tegen slikte.

Ander voorbeeld: als je plotseling veel meer gaat eten dan je gewend bent, en ook veel vetter of eiwitrijker dan gewoonlijk, bijvoorbeeld met de feestdagen, kan het zijn dat je maag of lever en gal dat niet trekken. Je maag heeft langer de tijd nodig om eiwitten te verteren, waardoor je voedsel langer in je maag blijft. De koolhydraten in dezelfde maaltijd blijven daardoor óók langer in de maag, waardoor ze kunnen gaan gisten. Vervelend, want deze borrelende brij geeft je oprispingen en brandend maagzuur. En na een aantal uur, wanneer het hele ongeregelde circus in je darmen terecht is gekomen, ook gasvorming en stinkende windjes.

Hoe keer je dit proces om?

Herstel je spijsvertering
Je kunt je spijsvertering het beste ondersteunen door het warmteproces, de aanmaak van sappen en enzymen, te stimuleren. Hierdoor verloopt je spijsvertering zo volledig mogelijk, waardoor er zo min mogelijk onverteerde resten achterblijven. Hiermee schoon je je systeem op. Maar hoe doe je dat?

1. Gebruik bittere kruiden
Gebruik verwarmende kruiden die de kliertjes van de spijsverteringsorganen aanvuren en de aanmaak van spijsverteringsenzymen stimuleren. Klassieke spijsverteringsstimulerende kruiden zijn bijvoorbeeld paardenbloem, artisjok, geelwortel, engelwortel (mijn favoriet!), kalmoes, gember, enzovoort. Vooral bittere kruiden zijn effectief. Bittere kruiden bevatten namelijk bitterstoffen, waardoor ze bitter smaken. Wanneer je tong bitter proeft, wordt er een activerend signaal afgegeven aan je spijsvertering, waardoor je spijsverteringssappen gaat aanmaken (speeksel, maagsap, pancreassap, gal, etcetera), waarmee je maaltijd dus actief verteerd wordt. Een goede klassieke bittere kruidenthee werkt het beste: deze verwarmt en stimuleert je spijsvertering waardoor je maaltijden veel beter vallen. Wij hebben een uitgebreid assortiment aan klassieke kruidenmiddelen voor je spijsvertering. Vraag ons om een advies op maat.

2. Ondersteun je goede darmbacteriën
In je darmen leeft zo’n 1,5 kg aan bacteriën die van levensbelang zijn. Hier lees je hoe je gezonde darmen krijgt. De goede darmbacteriën vormen een belangrijk onderdeel van je spijsvertering. Bij spijsverteringsproblemen, of het nou maag-, lever/gal- of darmproblemen zijn, is het altijd zinvol om probiotica te gebruiken. Probiotica zijn voedingssupplementen die je goede darmbacteriën aanvullen, voeden en ondersteunen. Door dit extra steuntje in de rug kunnen je darmen de ontregelingen beter aan en worden gasvorming, rottings- en gistingsprocessen geremd. Wij hebben een breed assortiment probiotica en helpen je altijd graag met het vinden van een passend product. Bel of mail ons voor advies.

3. Eet je buik weer in evenwicht
Hippocrates zei het al: voeding is je dagelijkse medicijn. Inmiddels vast een open deur, maar een gezond voedingspatroon staat uiteraard aan de basis van een gezonde, klachtenvrije spijsvertering. Voor je spijsvertering is licht verwarmende, licht verteerbare voeding het gezondst.

  • Eet gerechten die lang moeten trekken. Deze gerechten nemen lang warmte op en geven duurzaam warmte af aan je lichaam. Het koken en verwarmen van je voedsel verteert het gerecht als het ware voor, waardoor het lichter verteerbaar wordt voor je lichaam. In de winter eten we traditioneel lang verwarmde gerechten omdat het buiten koud is en je lichaam dus geen warmte kan missen. Denk aan soepen en stoofgerechten die lang moeten opstaan, gemaakt van groenten, knolgewassen en/of vlees en vis. Een slowcooker is hartstikke handig om dit soort gerechten heel makkelijk mee te bereiden. Ook ovengerechten die even goed de tijd krijgen, passen goed bij deze tijd van het jaar.
  • Kauw goed. Kauwen en inspeekselen is een belangrijke stap van het spijsverteringsproces. Onvoldoende kauwen leidt eveneens tot overbelasting van je spijsvertering omdat je maag harder aan het werk moet met grotere brokjes voedsel. Slecht kauwen kan daardoor ook tot gisting en rotting leiden.
  • Vermijd sterk verkoelende voedingsmiddelen. Koude zuivel, zoals yoghurt, is voor de meeste mensen een te grote belasting omdat het heel veel power van je spijsvertering vraagt. Rauwkost bevat veel enzymen die de spijsvertering kunnen ondersteunen, maar ook rauwkost is koud en verkoelend voedsel. Door lang en goed te kauwen verwarm je de rauwkost als het ware voor, en voorkom je dat het gaat gisten. Wees matig met rauwkost als je last hebt van spijsverteringsproblemen, zeker in dit koude seizoen.
  • Eet licht verteerbaar en pas eventueel voedselsplitsing toe. Het idee achter voedselsplitsing is dat je voedingsmiddelen met elkaar combineert die vergelijkbare verteringsactiviteit nodig hebben. Voedingsmiddelen die veel verschillende spijsverteringsactiviteiten vereisen, zoals eiwitten (vragen veel activiteit van je maag), vetten (vragen veel activiteit van je lever en gal) en koolhydraten (vragen veel activiteit van je pancreas), combineer je niet met elkaar. Hierdoor worden je maaltijden lichter verteerbaar en krijgt je spijsvertering even rust. Een handig overzicht voor het toepassen van voedselsplitsing vind je hier.

Met bovenstaande tips kun je zelf aan de slag om weer rust in je buik te krijgen. Maar de ene mens is de andere niet. Wil je graag een advies op maat? Bel dan ons telefonisch spreekuur, stuur ons een mailtje of kom langs in de winkel voor een persoonlijk advies. Je bent van harte welkom!