Isoflavonen zijn plantaardige stoffen (fytonutriënten) die op een aantal manieren de gezondheid bevorderen.

De bekendste isoflavonen zijn genisteïne en daidzeïne, die in soja, hop en rode klaver voorkomen. Uit diverse onderzoeken blijkt dat isoflavonen de regulatie van de vrouwelijke hormoonbalans ondersteunen, botontkalking helpen voorkomen, anti-oxidatieve, anti-kanker eigenschappen bezitten en cholesterol verlagend werken.

Kanker

Isoflavonen verkleinen het risico op bepaalde soorten kanker die met de hormoonhuishouding te maken hebben. Een hoog oestrogeengehalte in het bloed (o.a. door de pil) is een erkende risicofactor voor prostaat-, borst- en baarmoederkanker. Isoflavonen hebben deze bijwerkingen niet, in tegendeel. Genisteïne gaat de groei van nieuwe bloedvaten, die een tumor voeden, tegen. Het bezet de celreceptoren, waar anders kankerbevorderende hormonen de cel binnendringen.

Botontkalking

Isoflavonen uit soja kunnen calcium verlies tegen gaan en de mineraaldichtheid van de botten verhogen. Wetenschappelijk onderzoek laat zien dat vooral daidzeïne de dichtheid van de botten bij vrouwen na de overgang verhoogt.

De hormoonbalans

Door een dalend oestrogeenniveau hebben veel vrouwen last van overgangsklachten als nachtelijke transpiratie, opvliegers, onregelmatige cyclus of stemmingswisselingen. Isoflavonen zijn fyto-oestrogenen en werken in het lichaam op dezelfde manier als het vrouwelijke hormoon oestrogeen. Ondanks het feit dat de isoflavonen worden omgezet tot erg zwakke oestrogenen (ongeveer duizend maal zo zwak als de lichaamseigen hormonen) hebben zij een krachtige werking. Isoflavonen zijn in staat een verstoorde oestrogeenbalans te herstellen. Bij te weinig oestrogeen in het bloed kunnen ze het tekort aanvullen en bij te veel oestrogeen kunnen ze de werking ervan blokkeren. Met andere woorden: isoflavonen kunnen de nadelen beperken van een teveel aan oestrogeen en kunnen de voordelen van oestrogeen vergroten (het voorkomen van osteoporose).

Hart- en vaataandoeningen

De isoflavonen genisteïne, daidzeïne en glyciteïne blijken samen met de andere componenten in soja versterkende effecten te hebben op het hart en de bloedsomloop. Isoflavonen werken ook als anti-oxidant: ze neutraliseren de vrije radicalen. Vrije radicalen zijn producten van natuurlijke celreacties en kunnen gezonde cellen beschadigen. Zo kunnen isoflavonen onder andere oxidatie van het slechte LDL-cholesterol voorkomen of beperken. Ook de samenstelling van LDL-cholesterol wordt zodanig beïnvloedt dat hechting aan de vaatwand (plaque) tegen wordt gegaan.

Contra-indicatie

Gebruikt u in verband met borst- of baarmoederkanker een hormoontherapie, wees dan voorzichtig met het gebruik van grote hoeveelheden sojaproducten en sojasupplementen.
Bij een onvoldoende werkende schildklier dient u met beleid isoflavonen te gebruiken, omdat ze de werking van de medicijnen die u gebruikt nadelig kunnen beïnvloeden.

Referenties

• - Coward, L, et al, "Genistein, daidzein and their b-glycoside conjugates: Antitumor and isoflavones in soybean foods from American and Asian diets", J Agric Food Chem. 1993;41:1961-1967.
• - Cassidy, A., et al, "Biological activity of plant estrogens in prepausal women", Fed Am Soc Exp Biol 7(abst 1993:A866.
• - Cheng, E., et al, "Estrogenic activity of some isoflavone derivatives" Science 1954;120:575-576.
• - Messina, M,et al, "Soy intake and cancer risk: a review of the in vitro and vivo data", Nutr Cancer 1994; 21:113-131.
• - Santiago, LA, et al, "Japanese soybean paste scavenges free radicals and inhibits lipid peroxidation", J Nutr Sci Vitaminol 1992;38:297-304.
• - Mattson, FH, et al, "Effect of plant sterol esters on the absorption of dietary cholesterol", J Nutr 1995;107:1139-1146.
• - Akiyama, T., et al, "Use and specificity of genistein as inhibitor of protein tyrosine kinases", Meth Enzynmol 1991;201:362-370.
• - Wei, H., et al, "Inhibition of tumor promotor induced hydrogen peroxide formation in vitro and in vivo by genistein", Nutr Cancer 1993;20:1-12.
• - Bowen, R.,et al, "Antipromotional effect of soybean isoflavone genistein", Proc Am Assoc Cancer Res 1993;34:555.
• - Rose, DP, et al, "Dietary fiber, phytoestrogens and breast cancer" Nutrition 1992;8:47-51.
• - Naik, HK, et al, "An in vitro and in vivo study of antitumor effects of genistein on hormone refractory protate cancer", Anti cancer Res 1994;14:2617-2620.
• - Barnes, S, et al, "Soybeans inhibit mammary tumor growth in models of breast cancer. In mutagens and carcinogens in the diet", MW Pariza, ed pp 239-253, Wiley-Liss, New York 1990.
• - Cheng, E., et al, "Estrogenic activity of isoflavone derivatives extracted and prepared from soybean meal", Science 1953;118:164-165.
• - Martin, PM, et al, "Phytoestrogen interaction with estrogen receptors in human breast cancer cells", J Endocrinol 1978; 103:1860-1867.
• - Cassidy, A, et al, "Biological effects of a diet of soy protein rich in isoflavones on the menstrual cycle of premenopausal women", Am J Clin Nutr 1994;60:333-340.
• - Noteboom, WD, et al, "Estrogenic effect of genistein and coumestrol diacetate", J Endocrinol 1963;73:736-743.
• - Akiyama, T, et al, "Genistein, a specific inhibitor of tyrosine specific protein kinase", J Biol Chem 1987;262:5592-5595.
• - Fotis, T. et al, "Genistein, a dietary derived inhibitor of in vitro angiogenesis", Proc Nat Acad Sci 1993;90:2690-2694.
• - Pratt, DE, et al, "Source of antioxidant activity of soybeans and soy products", J Food Sci 1979;44:1720-1722.
• - Potter, JD, et al, "Soy saponins, plamsa lipids, lipoproteins and fecal bile acids: a double blind cross-over study", Nutr Rep Inter 1980;22:521-528.
• - Witzturn, JL, et al, "Role of oxidized low density lipoprotein in atherosclerosis", Br Heart J 1993;69:S12-S18.
• - Wilcox, JN, et al, "Thrombotic mechanisms in atherosclerosis: potential impact of soy protein", J Nutr 1995;125:631S-638S.
• - Kudchodkar, BJ, et al, "Effects of plant sterols on cholesterol metabolism in man', Athersclerosis 1976;23:239-248.