Het zuur-basedieet als reinigingskuur

Het zuur-basedieet kan worden toegepast als reinigende kuur. Door enkele weken een zeer basische, zuivere voeding te gebruiken, krijgt het lichaam de gelegenheid zich van belastende stoffen te ontdoen en de spijsvertering, stofwisseling en het energieniveau te herstellen.

Het zuur-basedieet is een effectieve reinigingskuur. Omdat er bij dit dieet normale hoeveelheden voedsel worden genuttigd, blijft de bloedsuikerspiegel veel stabieler dan bij de “ouderwetse” reinigingskuren zoals de verschillende (half)vastenkuren. Een ander groot voordeel hiervan is dat dit dieet goed te combineren is met de dagelijkse werkzaamheden. Dat maakt dit dieet een geschikte reinigende (seizoens-)kuur die door vrijwel iedereen kan worden toegepast. Het dieet is verder zeer geschikt om te ontwennen van schadelijke voedingsgewoonten en verslavende substanties. Het “reset” als het ware lichaam en geest.

Het zuur-basedieet bestaat uit een afbouwperiode, een kuurperiode waarin het daadwerkelijke dieet gevolgd wordt, en een opbouwperiode. In de afbouwperiode wordt het gebruik van genotmiddelen, belastende voedingsmiddelen en verzurende stoffen afgebouwd. Gedurende de kuurperiode wordt er een streng basisch dieet gevolgd. In de opbouwperiode worden er weer langzaam voedingsmiddelen geintroduceerd, totdat er weer sprake is van een volwaardige voeding. De totale kuur kan tussen de drie tot acht weken beslaan. De verschillende fases van het dieet staan hieronder in aparte hoofdstukken  uiteengezet.

Het zuur-basedieet is geen volwaardig dieet. Het is dan ook niet bedoeld als vervangend voedingspatroon. Het is echt bedoeld als tijdelijk dieet. Het dieet zelf (dus de kuurperiode) mag 6 weken gevolgd worden. Daarna ontstaat er een risico op tekorten aan voedingsstoffen.

Indicaties voor het zuur-base dieet
- Vermoeidheid
- Als voorjaars- of najaarskuur
- Spier- en gewrichtsklachten
- Huidklachten
- Darmklachten zoals opgeblazenheid, winderigheid en opgezette buiken
- Verbetering van de algehele vitaliteit

Contra-indicaties
- Onvoldoende motivatie
- Te weinig levenskracht/te weinig energie
- Een pas doorstane zware operatie
- Een ernstige chronische ziekte
- Ondergewicht (BMI ≤ 18)
- Bloedarmoede
- Ernstige orgaanaandoeningen
- Zwangerschap, lactatie en vlak na de bevalling (bij voorkeur niet binnen een half jaar na de bevalling)
- Binnen een jaar na een acute infectieziekte (difterie, roodvonk)
- Diabetes mellitus
- Hypoglycemie
- Kanker
- Aids
- Aandoeningen van de schildklier
- Hart- en vaatziekten inclusief hypo- en hypertensie
- Ziekten met gewichtsafname
- Psychische labiele mensen
- Psychische trauma’s
- Kinderen tot 18 jaar
- Hoogbejaarden
- Anorexia Nervosa/Boulimie (ook in het verleden)
- Medicijngebruik
- (Ex)verslaafden
- Mensen die lange tijd met schadelijke stoffen (landbouwgif, verf, etc.) hebben gewerkt, die zich mogelijk hebben opgehoopt in het lichaam.

De afbouw
De afbouw is het eerste onderdeel van de reinigingskuur. Tijdens de afbouw begint het ontgiftingsproces. Een goede afbouw is van groot belang voor een goed ontgiftingsproces. Sla deze fase dus niet over! Wanneer er niet goed wordt afgebouwd, kan er veel stress in het lichaam ontstaan tijdens de reinigingskuur, doordat de uitscheidingsorganen te sterk belast worden. Zo kan er een averechts effect ontstaan. Ga dus niet van de ene op de ander dag over op het zuur-basedieet, maar bouw het gebruik van de verschillende hieronder aangegeven stoffen eerst langzaam af.

Genotmiddelen: bouw eerst het gebruik van genotmiddelen helemaal af. Bouw het gebruik van suiker, koffie, zwarte thee en frisdrank in een aantal dagen af. Abrupt stoppen met suiker en cafeine kan een aantal nare bijverschijnselen geven, zoals hoofdpijn en duizeligheid. Afkickverschijnselen van suiker kan de eerste dagen worden opgevangen door een ongezoete gedroogde dadel of wat ongezoet gedroogd fruit te eten.
Een reinigingskuur is een uitstekende gelegenheid om te stoppen met roken! Als dit niet je streven is, probeer dan in ieder geval zeer sterk te minderen.

Zout: wees matig met zout.

Eiwitten: bouw het gebruik van vlees, vis, ei en sojaproducten af. Wees matig met andere peulvruchten en kaas. Gebruik wel een portie biogarde, kwark of yoghurt. Bij koemelkovergevoeligheid kun je geiten- of schapenyoghurt gebruiken. Bij lactose-intolerantie kun je de zuivel uiteraard weglaten.

Koolhydraten: gebruik uitsluitend ongeraffineerde koolhydraten, zoals zilvervliesrijst, volkorenpasta, volkorenbrood, roggebrood, gierst, etcetera.

Vetten: gebruik uitsluitend koudgeperste oliën zoals olijfolie, lijnzaadolie en walnootolie. Lijnzaadolie mag niet verhit worden. Een uitstekende vegetarische gemengde Omega-olie is Trias Omega.

Groenten: gebruik zoveel mogelijk gevarieerde groenten. Gebruik gezonde, zachte bereidingsmethoden zoals stoven, smoren, stomen, koken, soep en sap. Gebruik geen of slechts weinig rauwkost. Rauwkost is natuurlijk heel gezond, maar vergt veel spijsverteringswarmte. Rauwkost leidt in een gevoelige spijsvertering al gauw tot gisting. Beperk rauwkost tijdens de zuur-basekuur daarom enigszins.

Fruit: gebruik maximaal 2 porties fruit per dag, en niet meer. Gebruik geen vruchtensap.
Dranken: drink 1,5 tot 2 liter schoon water per dag. Verder kun je gebruik maken van kruidenthee, bouillon (zelfgemaakt of uit de natuurvoedingswinkel, zonder glutamaten en andere smaakversterkers) en groentesap.

Het reinigen van de darmen
Een schone darm is een voorwaarde voor een effectieve reiniging. Door de darm goed schoon te houden ondervind je bovendien zo min mogelijk bijwerkingen ten gevolge van de reiniging. Er zijn verschillende manieren om de darm te reinigen:

Darmreiniging met bitterzout
Het innemen van een bitterzoutoplossing (magnesiumsulfaat) heeft een sterk reinigend effect op het hele maag- darmkanaal. In tegenstelling tot laxeermiddelen, prikkelt deze zoutoplossing de slijmvliezen van maag en darmen niet. Omdat de bitterzoutoplossing niet opgenomen wordt in ons lichaam, spoelt het ons spijsverteringskanaal schoon en reinigt het van boven tot onder.
U kunt bitterzout bijvoorbeeld twee of drie dagen voorafgaand aan de kuurweek gebruiken. Ook kunt u een kleikuur beginnen door eerst twee dagen bitterzout te nemen. Gebruik bitterzout nooit te lang achter elkaar: tijdens het gebruik ervan worden voedingsstoffen niet goed opgenomen. Langdurig gebruik verslechtert dat ook de voedingsstatus. Twee tot drie dagen achter elkaar is ruim voldoende om het maagdarmkanaal goed door te spoelen.

Wanneer u medicijnen gebruikt, mag u geen bitterzout gebruiken. Door het doorspoelen van het maagdarmkanaal worden medicamenten mogelijk niet opgenomen. Dit geldt ook voor de anticonceptiepil.
Bitterzout geeft een zeer dunne ontlasting. De werkingstijd verschilt van persoon tot persoon. Het is daarom verstandig om het gebruik uit te proberen op een vrije dag. Bij een magnesiumtekort treedt er bij sommige personen gasvorming op na gebruik van bitterzout. Om dit te voorkomen, is het aan te raden enkele dagen van tevoren wat magnesiumcitraat (in tabletten of als poeder) in te nemen.

Door gebruik van bitterzout ontstaat er een dunne ontlasting, waar veel ongerechtigheden mee kunnen worden uitgespoeld. Dit kan de anus irriteren. Gebruik hiervoor eventueel een verzachtende Calendulacreme.

Darmreiniging met klei
Klei heeft het wonderlijke vermogen om schadelijke, lichaamsvreemde stoffen te absorberen, die zo het lichaam kunnen verlaten. Over de toepassingen van geneeskrachtige klei zijn vele boeken geschreven.
Ter voorbereiding op de zuur-basekuur kan een kleikuur worden gebruikt. Hiermee kan al twee tot drie weken voor de afbouw worden begonnen.
Los een grote theelepel klei op in een groot glas schoon water (gebruik het liefst Spa Blauw). Roer het kleiwater goed door, en laat het enkele uren afgedekt staan. Drink daarna het glas leeg. Je kunt het glas doorroeren voor gebruik, maar je kunt ook alleen het kleiwater zonder bezinksel drinken. Klei kan bij daarvoor gevoelige mensen soms wat obstipatie geven. In dat geval is het aan te raden alleen het water zonder bezinksel te gebruiken.
Je kunt ‘s ochtends een glas bereiden om ‘s avonds te drinken, en ‘s avonds een glas om ‘s ochtends te drinken.
De absorberende eigenschappen van klei hebben invloed op de beschikbaarheid van medicijnen en ook de anticonceptiepil. Als u medicijnen of orale anticonceptiva gebruikt, is een kleikuur af te raden.

Darmreiniging met Psylliumvezels
Psylliumvezels zijn zeer zachte vezels, die een groot waterbindend vermogen hebben. Ze worden ingezet bij zowel obstipatie als diarree. Gebruik van Psylliumvezels houdt de ontlasting soepel en regelmatig, en bewerkstelligt een milde darmreiniging. 
Psylliumvezels mogen worden gebruikt door mensen die medicijnen gebruiken, maar een voorwaarde daarvoor is dat inname van de vezels steeds minimaal 2 uur uit de buurt van de inname van medicijnen ligt. Meer over Psylliumvezels leest u hier.

Het kuurdieet
Na de afbouw ga je over op het kuurdieet. Je kunt de duur van dit dieet varieren van 1 week tot 6 weken, waarna je aan de opbouw begint. Een voorbeeld dagmenu voor het kuurdieet vind je hieronder.

Voorbeeld dagmenu

Ontbijt
Budwigpapje: portie kwark met 1-2 eetlepels Trias omega en 1 eetlepel ongezoete muesli of
1 eetlepel zaden/noten/pitten
1 eetlepel gebroken lijnzaad
1 eetlepel haverzemelen
Dranken: water, kruidenthee, groentensap

Tussendoor
glas groentensap/water/kruidenthee
rijstwafel met noten/zadenpasta
fruit

Lunch
kop groentensoep: vers en zelfgemaakt
2-4 plakken brood (volkoren, rogge, spelt, zuurdesem)
belegd met schraapje roomboter, groentenspread, appelstroop, tahin, notenpasta.
dranken: water, kruidenthee, groentensap

Tussendoor
glas groentesap/water/kruidenthee
rijstwafel met noten/zadenpasta
fruit

Avondeten
portie aardappelen of volkoren graanproduct
grote portie diverse groenten (stoven, roerbakken of kort koken)
vetbron: afwisselend kleine hoeveelheid olijfolie, sesamolie, zonnebloemolie.

Algemene richtlijnen
- Eet geen grote hoeveelheden meer na 20.00 uur. Een kleine snack zoals een rijstwafel met noten/zadenpasta kan wel gunstig zijn omdat het de galstroom op gang houdt.
- Drink 1.5 - 2 liter vocht per dag in de vorm van water, kruidenthee, bouillon en
groentesappen.
- Neem de tijd om te eten.
- Laat je onder het eten niet afleiden door zaken zoals tv, radio, lezen en/of te veel praten.
- Concentreer je op de smaak, het uiterlijk, de geur en de gevoelssensatie van wat je eet.
- Kauw iedere hap net zo lang tot het eten goed vermalen en goed ingespeekseld is en slik het dan pas door. Goed kauwen is van groot belang voor een effectieve spijsvertering. Slecht kauwen kan aanleiding geven tot het gisten van voedingsmiddelen, zodat deze alsnog verzurend werken.
- Kies zoveel mogelijk voor voeding van biologische kwaliteit.

Ondersteunende kruidenthee
Tijdens de reinigingskuur kunt u de uitscheiding uitstekend ondersteunen door geneeskrachtige kruidentheeen te gebruiken. Aanraders zijn bijvoorbeeld: Voorjaarskruiden, Maagkruiden, Blaas- en nierkruiden, Leverkruiden, Solidago virgaurea, Afslankkruiden, Rustgevende kruiden, Spier- en gewrichtskruiden en Avondmix.
Let op als u medicijnen gebruikt: kruidentheeën kunnen wisselwerkingen hebben met uw medicijnen. Vraag daarom eerst advies aan uw arts, voordat u een kruidenthee gebruikt. Genoemde kruidentheeën, met uitzondering van de Spier- en gewrichtskruiden (dit mengsel bevat Sint Janskruid), kunnen wel worden gecombineerd met de anticonceptiepil. Sint Janskruid mag niet worden gecombineerd met de anticonceptiepil.

Bloesemremedies
Bloesemremedies ondersteunen een evenwichtig emotioneel welbevinden. U kunt bloesemremedies het beste voor u laten uitzoeken door een deskundige. Over de werking van de verschillende remedies kunt u veel informatie vinden op de website van Bloesemremedies Nederland.

Uitscheidingsreacties
Afvalstoffen en stofwisselingsresten worden uitgescheiden door de darmen (via de ontlasting), de nieren (via de urine), de longen (via de uitademingslucht), de huid (transpiratie en huidreacties), de slijmvliezen (slijmproductie) en het menstruele bloed. De lever speelt een belangrijke rol bij de ontgifting door veel afvalstoffen op te ruimen, om te zetten en af te voeren naar de darm via de gal.

Tijdens de reiniging kunt u te maken krijgen met verschillende uitscheidingsreacties, zoals: duizeligheid, tongbeslag, huidreacties, kouwelijkheid, stinkende urine en ontlasting, vieze smaak in de mond, stinkende adem, vieze huidgeur, hoofdpijn, misselijkheid, spierpijn, slecht humeur, slapeloosheid, malaise.

Deze reacties kunnen het gevolg zijn van het afbouwen van het gebruik van genotmiddelen (cafeine, suiker, tabak, alcohol), het vrijkomen van afvalstoffen uit de lichaamsweefsels, veranderingen in de elektrolytenbalans, daling van de bloedglucosespiegel en/of een daling van de bloeddruk.

Win deskundige hulp in, of staak het dieet, wanneer u de volgende symptomen ervaart:
- Onvoldoende of geen uitscheidingsreacties
- Geen of moeizame ontlasting
- Krampen of pijnen
- Misselijkheid
- Duizeligheid
- Hartkloppingen
- Elke verdere reactie die anders is dan normaal.

De opbouw
Na de kuurweken begin je met de opbouw. Door zeer geleidelijk en gedisciplineerd op te bouwen, behoud je de positieve effecten van de reiniging zo lang mogelijk. Zo heb je het meeste plezier van je heldere geest, schone lijf, het verminderen of verdwijnen van oude klachten, nieuwe inzichten en meer rust.

Introduceer langzaam en geleidelijk weer een aantal voedingsmiddelen. Begin op de eerste dag bijvoorbeeld met een plakje kaas of een ei. Breid dit op de tweede dag uit met een stukje kip, vis of tahu, en neem op de derde dag wat fijngesneden rauwkost.
Introduceer op dezelfde, geleidelijke manier koffie, thee, eventuele frisdranken en eventueel suiker. En beslis liefst natuurlijk om deze helemaal niet meer te gebruiken!

Meer informatie over een gezonde dagelijkse voeding vind je bij onze Algemene Voedingsadviezen.

Download dit artikel als pdf.